Figen Karaceylan Çakmakcı

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivitesi olan çocuklar bilgiyi inşa etme konusunda başarılıdırlar ve pek az şey okuldan daha fazla bu konuda yarar sağlayabilmektedir. Peki akademik yılın sonunda ebeveynler ne yapmalıdır? Çocuğunuzun tatilini nasıl daha üretici ve eğlenceli hale getirebilirsiniz?
Eğer dikkatlice düşünürseniz, endişe etmenize gerek kalmaz. İşte aşağıda düşünülmesi gereken birkaç nokta.

“İlaç tatili” zamanı mı?

 Çalıştığım birçok aile, bana çocuklarının DEHB ilaçlarına yaz tatili boyunca devam etmek istemediklerini söylerler. Nedenini sorduğumdaysa genellikle şu gerekçeyi sunarlar : İlaçlar çocuğumun okuldaki davranışlarını kontrolde yardımcı oluyorlar, ve okul bittiğine göre ilaçlara da gerek yok.
Kulağa mantıklı geliyor. Ama gerçek şu ki okul ilaçların DEHB’li çocuklara yardımcı olduğu tek yer değildir, bundan daha fazlasıdır.Bu konuyla ilgili aşağıdaki örneği inceleyelim.

Birkaç yaz önce, danışanlarımdan 10 yaşındaki Hasan,  ebeveynleri ve kız kardeşiyle birlikte babaannesini ve dedesini ziyarete Trabzon'daki köylerine gitti. Hasan, çeşitli hiperaktif ve impulsif davranışları olan ve ilaçla birlikte bunların üstesinden gayet iyi gelen bir çocuktur. Ama okul bitince, Hasan'ın ailesi (bana danışmadan) ilaçlarını vermeyi kestiler. Böylece 10 saatlik araba yolculuğu boyunca, Hasan'ın eski problem davranışları hızla su yüzüne çıkmaya başladı. Kız kardeşi  “Anne Hasan bana vuruyor.”  , “ Baba Hasan kitabımı aldı.” vb şeklinde yakınmalara başladı.

Hasan kıpırdanmadan duramıyor ve sık sık abur cubur için durmak ya da oynamak için arabadan inmek istiyordu. Sayısız dur-kalktan sonra, Hasan'ın babasının daha sonra bana anlattığına göre, herkes arabadan inip onu gerilerinde bırakmayı isteyecek hale gelmişti.

Sorunlar köyde de sürmüş. Kuzenleriyle saman balyalarında zıplamak ve hayvanları izlemek konusunda bir patlama yaşıyordu. Yemek saatleri de bir tecrübeydi. Babaannesi ve dedesi sessizce oturması konusunda ne kadar uyarırlarsa uyarsınlar, o yerinde duramıyor ve konuşan kim olursa olsun sözünü kesiyordu.

Hasan'ın kuzeni nefes nefese içeri girip “Acele edin. Hasan traktörü çalıştırdı onu hareket ettirmeye çalışıyor.” diye bağırdığında bir şikayetçi gelmişti.

Zavallı Hasan sadece hareket etmek istiyordu. Ancak ilaçları olmadan bunu tam olarak yapamıyordu. Herkesin eğleneceği bir tatil bir hayal kırıklığına dönüşebiliyordu.

Bu hikayeden çıkarılacak ders nedir? Eğer çocuğunuzun ilaçlarını kesmeniz onun diğer insanların yanında davranışlarını ve bazı aktivitelere katılımını kötüleştiriyorsa, yıl boyunca ilaç tedavisini sürdürmesi en iyisidir.

Güç Savaşlarından Kaçının

Okullar yaz tatili için kapandığında, ebeveynler genellikle yatma saati, televizyon saati ve daha birçok kuralı gevşetmeye – çocuklarını da bu konuda farkında olmadan yüreklendirmeye – başlarlar. Dikkatli olun. Ebeveynlere söylediğimi gibi, çocuğunuzla bir kez pazarlığa başladınız mı, kaçınılmaz olarak sizin kaybedeceğiniz bir çekişmeye başlamış olacaksınız.

Diyelim ki çocuğunuz her zamanki yatma saatinden daha geç bir vakitte yatmak için izin istiyor. Bu mantıklı bir istek gibi gözükebilir, özellikle de artık ertesi sabah okul yoksa. “Tamam” diyorsunuz, “10 dakika daha geç yatabilirsin.” Ancak bu 10 dakika geçtikten sonra ne olacak? Çocuğunuz bir 10 dakika daha isteyecek. Sizin de bildiğiniz gibi yatma saati 1 saat daha geç olacak ve siz de gece vakti gereksiz bir güç savaşına girip vaktinizi boşa harcamış olacaksınız.

Kural kuraldır. Ebeveyn olarak yönetimde siz varsınız. Kendinizi açıklamaya ya da pazarlık yapmanıza hiç gerek yok. Eğer çocuğunuz ondan yapmanızı istediğiniz bir şeyi yapmamak için direniyorsa, açık olun. “Sana bunu yapmak istiyor musun diye sormadım. Yapmanı istedim.” diyin.

Kuralları gerektiği gibi uygulayabilmek için etkili çözüm yolları bulun – ödül sistemi gibi. Bunun nasıl yapılacağını öğrenmek biraz zaman alabilir, ve bunun için bir ruh sağlığı uzmanından yardım almanız gerekebilir. Ama buna değecektir.

Ama buna değecektir.

Uygun Aktiviteyi Seçmek